STRATEJİ – 3

23 EYLÜL İNCELEME

Tahmini okuma süresi: 4 dakika, 20 saniye.

Roma’nın kabusu: Anibal

Milattan önce, Yunan – Pers savaşlarından sonra, kesin sonuçlu olan ve Avrupa tarihini etkileyen büyük savaşlar Roma ile Kartaca arasındaki savaşlardır.

Roma’yla ilk savaşında Kartaca, savunma savaşı yapmıştır. Romalıların beklentileri yine bu yöndedir, fakat bu savaş Anibal ’in askeri dehasının bir ürünü olacaktır.

90 bin piyade, 20 bin süvari ve 37 fille 24 bin kilometrelik uzun bir yola çıkan Anibal, kışa doğru Alplerin eteklerine ulaşmıştır. Bu ordu iki bin beş yüz metrenin üstünde insani sınırları zorlamış, fırtınalı dağları ve büyük nehirleri aşmıştır.

Anibal kuvvetlerinin, kendilerini durdurmayı amaçlayan ilk Roma Ordusunu nasıl yok ettiğini Osman Pamukoğlu Strateji kitabında şu şekilde anlatmıştır:

“ Anibal ‘in Rom Nehri geçitlerini kullanmasını önlemek için Roma ordusu Marsilya’ya gönderildi. Anibal, o sırada umulmadık derecede yükselmiş olan bu heybetli nehri geçmeyi başardı. Sonra, daha düz ve kolaylıkla tıkanabilecek yolları takip etmeyerek, Isere Vadisi boyunca uzanan dolaşık ve sert yola ulaşmak için daha kuzeye yöneldi. Romalılar üç gün sonra nehrin geçit yerine varınca, düşmanın geçip gittiğini anlayarak şaşkına döndüler. Romalılar Anibal kuvvetlerinin İtalya’ya gitmek için kuzey yolunu izlemeye asla cesaret edemeyeceğine kendilerini inandırmış durumdaydılar. İtalyan General Scipio, derhal verdiği bir kararla ordusunun bir kısmını geride bırakarak, kendisi süratle harekete geçmiş ve Anibal ’in karşısına Lombardiya Ovalarında tam vaktinde çıkabilmek için denizyoluyla İtalya’ya dönmüştür. Fakat Anibal, süvarilerinin üstün manevralarıyla elverişli araziyi elinde tuttu ve üst üste Ticinus ve Trebia zaferlerini kazandı.”

YA BİR YOL BULACAĞIZ, YA DA BİR YOL AÇACAĞIZ

“ İtalya’nın kuzeyine hâkim olan Anibal kışı burada geçirdi. Bahar gelince, onun ileri harekâta devam edeceğini tahmin eden Roma’nın yeni konsülleri emirlerindeki ordulardan birini Adriyatik bölgesinde Rimini’ye diğerini de Etruria’da Arezzo’ya göndererek, Anibal ‘in Roma’ya ilerleyebilmek için izlemek zorunda olduğu doğu ve batı yollarını kontrol altına aldılar. Anibal, etraflı incelemelerden sonra Etruria’ya ulaşan bütün yolların, biri hariç, hem uzun hem de düşman tarafından iyi bilindiğini anladı. Bataklık bölgelerden geçen bir yol Anibal ‘in dehasına en uygun olanıydı; bu yoldan ilerlemeye karar verdi. Ancak Anibal ‘in ordusundaki bütün askerler, onun kendilerini bataklıklar arasından yürüteceği haberi yayıldığı zaman dehşete kapılmışlardır… Normal nitelikteki askerler, bilineni bilinmeyene tercih ederler, Anibal ise olağanüstü bir komutandı. Bu nedenle, tarihin diğer büyük generalleri gibi davranmış ve düşmanlarının seçtikleri bir mevzide onlarla karşılaşmayı gerektiren belli bir hareketi yapmaktansa, en tehlikeli koşulları göze almayı tercih etmiştir. “Ya bir yol bulacağız, ya da bir yol açacağız” sözünü, Anibal bu sırada söylemiştir. (Bu söz, bugün bile, büyük bir mücadelenin azmini anlatabilmek için dünyanın her yerinde kullanılmaktadır.)

"Anibal’in ordusu dört gün dört gece su altında uzayıp giden bir yol üzerinde yürüdü. Yorgunluk ve uykusuzluk yüzünden büyük sıkıntılar çekildi, birçok insan ve at kaybedildi. Anibal bu yolu aştığı zaman Roma ordusunun hala pasif bir şekilde ordugâhta olduğunu gördü, ancak cepheden bir taarruza geçmedi. Anibal şunu hesaplamıştı: Eğer kendisi Roma Ordugâhına çatmadan güneye inmeye devam ederse, Roma ordusu komutanı, kısmen halk tarafından kınanma korkusundan ve kısmen de sinirlenme yüzünden memleketin çiğnenmesine pasif bir şekilde seyre devam edemez, derhal takibe koyulur ve böylece taarruz yok edilmeye çok uygun fırsatlar sağlamış olurdu.

Anibal ‘in ana fikri düşmanın gerisini kavrayan bir manevraydı, düşman komutanının karakterini de iyi incelemişti. Roma yolu boyunca baskısını sürdürerek ilerleyen Anibal, tarihin en büyük tuzağını kurmuş, Roma ordusunu yok etmiştir. Bu tuzağın kurulmasını takip eden sabahın sisle kaplı şafak vaktinde, Trasimene Gölü’nü çevreleyen tepelerin etekleri boyunca Anibal kuvvetlerini sıkı bir şekilde izlemekte olan Roma ordusu, önüne ve arkasına kurulan tuzaklarla baskına uğramış ve imha edilmiştir.” (Syf.57)

Uyguladığı stratejilerle savaş sanatına ve tüm zamanlara damgasını vuran Anibal; 90 bin piyade, 20 bin süvari ve 37 fille hem yeni bir yol bulmuştur, hem de yeni bir yol açmıştır. Ordusu bir günde 70.000 Romalı askeri yok etmiştir. Antik çağlarda bugün bile yapılmasının güç olduğu şeyleri başarmış olan bu askeri deha, ardından gelen birçok generale de ilham kaynağı olmuştur…